ลูกฟันขึ้น งอแง ทำยังไง? อาการที่พบและวิธีบรรเทาให้ลูกสบายขึ้น

ช่วงที่ ลูกฟันขึ้น งอแง เป็นช่วงเวลาที่ผู้ปกครองหลายคนรู้สึกเหนื่อยและกังวล เพราะลูกน้อยมักร้องไห้ งอแง กินได้น้อยลง และนอนหลับไม่สนิท บทความนี้เรียบเรียงโดยทีมทันตแพทย์เด็ก Tiny Smile Dental Clinic ย่านพระราม 3 เพื่อช่วยให้ผู้ปกครองเข้าใจว่าทำไม ลูกฟันขึ้น งอแง อาการที่พบบ่อย และวิธีบรรเทาให้ลูกสบายขึ้นอย่างปลอดภัย

อาการ ลูกฟันขึ้น งอแง เป็นเรื่องที่พบได้ตามธรรมชาติของพัฒนาการ ผู้ปกครองส่วนใหญ่สามารถดูแลเบื้องต้นได้ที่บ้าน แต่ในบางกรณีก็ควรปรึกษาทันตแพทย์เด็กเพื่อความสบายใจ

สาเหตุที่ทำให้ ลูกฟันขึ้น งอแง

เมื่อฟันน้ำนมเริ่มเคลื่อนตัวดันผ่านเหงือกเพื่อโผล่ขึ้นมา จะทำให้เกิดความระคายเคืองและไม่สบายบริเวณเหงือก ซึ่งเป็นเหตุผลหลักที่ทำให้ ลูกฟันขึ้น งอแง โดยมีปัจจัยที่เกี่ยวข้องดังนี้

1. เหงือกบวมและระคายเคือง

บริเวณที่ฟันกำลังจะขึ้นมักบวมแดงและไวต่อการสัมผัส ทำให้ลูกรู้สึกคันและไม่สบายเหงือก จึงชอบเอาของเข้าปากกัดและงอแงมากกว่าปกติ

2. น้ำลายไหลมากและคันเหงือก

ในช่วงฟันขึ้น ร่างกายของทารกจะผลิตน้ำลายมากขึ้น ลูกจึงน้ำลายไหลย้อย บางครั้งทำให้เกิดผื่นรอบปากและคาง อาการคันเหงือกนี้เป็นอีกสาเหตุที่ทำให้ ลูกฟันขึ้น งอแง และเอามือหรือสิ่งของเข้าปากบ่อย

3. นอนหลับไม่สนิทและอารมณ์เปลี่ยน

ความไม่สบายเหงือกอาจรบกวนการนอน ทำให้ลูกตื่นกลางดึก งอแง และอารมณ์อ่อนไหวกว่าปกติในช่วงกลางวัน

อาการและสัญญาณที่ผู้ปกครองมักพบ

นอกจากอาการงอแงแล้ว ผู้ปกครองมักสังเกตเห็นสัญญาณต่อไปนี้ร่วมด้วยในช่วงฟันขึ้น

• น้ำลายไหลมากกว่าปกติ — อาจมีผื่นรอบปากและคาง
• ชอบเอาของเข้าปากกัด — เพื่อบรรเทาอาการคันเหงือก
• เหงือกบวมแดง — โดยเฉพาะบริเวณที่ฟันกำลังจะขึ้น
• กินนมหรืออาหารได้น้อยลง — เพราะการดูดหรือเคี้ยวอาจทำให้เหงือกไม่สบาย
• งอแง หงุดหงิด นอนหลับไม่สนิท — อาการที่ทำให้ผู้ปกครองสงสัยว่าลูกอยู่ในช่วงฟันขึ้นหรือไม่

ข้อควรทราบ: แม้ผู้ปกครองหลายคนเชื่อว่าฟันขึ้นทำให้มีไข้สูง แต่โดยทั่วไปการขึ้นของฟันอาจสัมพันธ์กับอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นเพียงเล็กน้อยเท่านั้น หากลูกมีไข้สูง ซึม หรือถ่ายเหลว ควรพาไปพบแพทย์ เพราะอาจเป็นอาการป่วยอื่นที่ไม่เกี่ยวกับฟันขึ้น สามารถอ่านแนวทางอ้างอิงเพิ่มเติมได้จาก American Academy of Pediatric Dentistry (AAPD)

แนวทางบรรเทาเมื่อ ลูกฟันขึ้น งอแง

ตามคำแนะนำของทันตแพทย์เด็ก มีหลายวิธีที่ช่วยบรรเทาความไม่สบายเหงือกเมื่อ ลูกฟันขึ้น งอแง โดยเน้นวิธีที่อ่อนโยนและปลอดภัย ผู้ปกครองสามารถเลือกใช้ให้เหมาะกับวัยและความชอบของลูก

วิธีที่ 1: นวดเหงือกด้วยนิ้วที่สะอาด

ล้างมือให้สะอาดแล้วใช้นิ้วนวดเหงือกบริเวณที่ฟันกำลังขึ้นเบา ๆ แรงกดเบา ๆ ช่วยลดความรู้สึกคันและไม่สบายได้ชั่วคราว

วิธีที่ 2: ใช้ยางกัด (Teething Ring) ที่สะอาดและแช่เย็น

ยางกัดที่ออกแบบสำหรับเด็กโดยเฉพาะ เมื่อแช่เย็นเล็กน้อย (ไม่แช่แข็ง) จะช่วยบรรเทาอาการคันเหงือกได้ดี ควรเลือกชนิดที่ทำความสะอาดง่ายและไม่มีชิ้นส่วนหลุด

วิธีที่ 3: ผ้าเย็นสะอาดเช็ดและให้กัด

ใช้ผ้านุ่มสะอาดชุบน้ำเย็นบิดหมาด ให้ลูกกัดเบา ๆ ความเย็นช่วยลดอาการบวมและทำให้เหงือกสบายขึ้น เป็นอีกวิธีที่ช่วยเมื่อ ลูกฟันขึ้น งอแง

วิธีบรรเทา	เหมาะกับช่วงวัย	ข้อแนะนำเพื่อความปลอดภัย
นวดเหงือกด้วยนิ้ว	ตั้งแต่เริ่มฟันขึ้น	ล้างมือสะอาดทุกครั้ง
ยางกัดแช่เย็น	ประมาณ 6 เดือนขึ้นไป	แช่เย็น ไม่แช่แข็ง / ทำความสะอาดสม่ำเสมอ
ผ้าเย็นสะอาด	ทุกช่วงวัยทารก	ดูแลใกล้ชิด ป้องกันการสำลัก
เช็ดน้ำลายและทากันผื่น	ทุกช่วงวัยทารก	ใช้ผ้านุ่ม ซับเบา ๆ ไม่ถู

ควรหลีกเลี่ยง: ไม่แนะนำให้ใช้เจลหรือยาทาเหงือกที่มีส่วนผสมบางชนิดโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์ และไม่ควรผูกยางกัดไว้รอบคอลูก เพราะอาจเสี่ยงต่อการรัด ทั้งนี้ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพและการดูแลของผู้ป่วย

ผลลัพธ์ที่คาดหวังและเมื่อไหร่ควรพบทันตแพทย์

อาการช่วงฟันขึ้นมักเป็นเพียงชั่วคราวและดีขึ้นเมื่อฟันโผล่พ้นเหงือก ผู้ปกครองส่วนใหญ่ที่ดูแลตามแนวทางข้างต้น มักพบว่าลูกสบายขึ้นและกลับมากินนมและนอนได้ดีขึ้น อย่างไรก็ตามผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพและการดูแลของผู้ป่วย

ทันตแพทย์เด็กแนะนำให้พาลูกมาตรวจฟันครั้งแรกเมื่อฟันซี่แรกขึ้น หรือภายในอายุประมาณ 1 ขวบ เพื่อดูแลสุขภาพช่องปากตั้งแต่เริ่มต้น ผู้ปกครองสามารถอ่านเรื่องพัฒนาการฟันต่อได้ที่บทความ ฟันน้ำนมหลุดตอนกี่ขวบ หรือดูบริการทั้งหมดได้ที่ Tiny Smile Dental Clinic

รีวิวจากผู้ปกครองที่ใช้บริการจริง

ต่อไปนี้คือความคิดเห็นจากผู้ปกครองที่ปรึกษาทีมทันตแพทย์เด็กที่ Tiny Smile Dental Clinic โดยขออนุญาตเปิดเผยเพื่อประโยชน์ของผู้ปกครองท่านอื่น (ผลลัพธ์อาจแตกต่างกันในแต่ละบุคคล ขึ้นอยู่กับสภาพและการดูแลของผู้ป่วย)

★★★★★

“ช่วงน้องฟันขึ้นงอแงหนักมาก ร้องไห้ทั้งคืนจนเราเครียดไปด้วย พอปรึกษาคุณหมอที่ Tiny Smile หมอแนะนำวิธีนวดเหงือกและเลือกยางกัดที่เหมาะสม น้องสบายขึ้นเยอะ ขอบคุณที่ให้คำแนะนำอย่างใจเย็น”

— คุณแม่ของน้องข้าวปั้น, ทารกอายุ 8 เดือน

★★★★★

“กังวลมากว่าลูกฟันขึ้นแล้วมีไข้จะอันตรายไหม คุณหมออธิบายให้ฟังว่าต้องสังเกตอาการอย่างไร และเมื่อไหร่ควรพาไปหาหมอเด็ก ทำให้เราดูแลลูกได้อย่างมั่นใจมากขึ้น ประทับใจในความใส่ใจของทีมงาน”

— คุณแม่ของน้องมีน, ทารกอายุ 10 เดือน

★★★★★

“พาน้องมาตรวจฟันครั้งแรกตอนฟันซี่แรกขึ้นพอดี คุณหมอช่วยดูเหงือกและสอนวิธีเช็ดทำความสะอาดให้ รู้สึกอุ่นใจที่ได้เริ่มดูแลฟันลูกตั้งแต่เนิ่น ๆ บรรยากาศคลินิกเป็นกันเองมาก”

— คุณพ่อของน้องปอ:, ทารกอายุ 11 เดือน

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ลูกฟันขึ้น งอแง กี่เดือนถึงจะเริ่ม?

ฟันน้ำนมซี่แรกมักขึ้นในช่วงอายุประมาณ 6 เดือน แต่บางรายอาจเร็วหรือช้ากว่านี้ ช่วงที่ฟันกำลังจะขึ้นคือช่วงที่มักพบอาการงอแง น้ำลายไหล และชอบกัดของ

ฟันขึ้นทำให้ลูกมีไข้จริงไหม?

โดยทั่วไปการขึ้นของฟันอาจสัมพันธ์กับอุณหภูมิร่างกายที่สูงขึ้นเพียงเล็กน้อย หากลูกมีไข้สูง ซึม หรือมีอาการอื่นร่วม ควรพาไปพบแพทย์ เพราะอาจไม่ได้เกิดจากฟันขึ้น

เมื่อ ลูกฟันขึ้น งอแง ควรใช้ยาทาเหงือกไหม?

ไม่แนะนำให้ใช้ยาหรือเจลทาเหงือกเองโดยไม่ปรึกษาแพทย์หรือทันตแพทย์ ควรเริ่มจากวิธีที่อ่อนโยน เช่น นวดเหงือก ยางกัดแช่เย็น และผ้าเย็นสะอาดก่อน

ควรเริ่มทำความสะอาดฟันลูกตอนไหน?

เริ่มได้ตั้งแต่ฟันซี่แรกขึ้น โดยใช้ผ้านุ่มหรือแปรงสีฟันขนนุ่มสำหรับเด็กเช็ดทำความสะอาดเบา ๆ และควรพาลูกพบทันตแพทย์เด็กเพื่อตรวจสุขภาพช่องปากตั้งแต่เนิ่น ๆ

ลูกฟันขึ้น งอแง จนกินนมน้อยลง ควรทำอย่างไร?

ลองให้นมในช่วงที่ลูกอารมณ์ดี บรรเทาอาการเหงือกก่อนด้วยการนวดหรือยางกัดแช่เย็น และแบ่งให้นมเป็นมื้อย่อย หากลูกกินได้น้อยลงมากหรือมีน้ำหนักลด ควรปรึกษาแพทย์เด็ก

🦷

ปรึกษาคุณหมอเฉพาะทาง

กังวลเรื่อง ลูกฟันขึ้น งอแง หรืออยากเริ่มดูแลฟันลูกตั้งแต่ซี่แรก? ให้ทีมทันตแพทย์เด็กที่ Tiny Smile ช่วยตรวจและให้คำแนะนำที่เหมาะกับลูกของคุณ — ทักเข้ามาคุยกับเราได้เลย

Lทักไลน์เพื่อปรึกษาเลย

หรือ โทร 092-241-9936 · Tiny Smile Dental Clinic ย่านพระราม 3 ใกล้โรงเรียนนานาชาติชั้นนำกรุงเทพ