ทำไมต้องขูดหินปูนระหว่างจัดฟัน? สำคัญแค่ไหน?

ใครที่กำลังใส่เหล็กจัดฟันอยู่ คงจะรู้ซึ้งดีว่า “การแปรงฟันให้สะอาด” นั้นยากแค่ไหน! 😅 เพราะเจ้าเครื่องมือจัดฟัน (Brackets) และลวด (Wires) เปรียบเสมือนตะแกรงดักจับเศษอาหารชั้นดี ยิ่งถ้าใครชอบกินขนม หรือแปรงฟันไม่ถูกวิธี เพียงไม่กี่เดือน “คราบหินปูน” (Tartar) ก็จะเริ่มถามหา

หลายคนมักเข้าใจผิดว่า “รอถอดเหล็กก่อน ค่อยขูดทีเดียว” หรือ “กลัวเจ็บ เพราะฟันระบมอยู่แล้ว”… หยุดความคิดนี้เดี๋ยวนี้เลยค่ะ! เพราะการละเลยขูดหินปูนระหว่างจัดฟัน อาจส่งผลร้ายแรงกว่าที่คุณคิด

ทำไมต้องขูดหินปูนระหว่างจัดฟัน สำคัญแค่ไหน

วันนี้ Tiny Smile จะมาไขข้อข้องใจว่า ทำไมการขูดหินปูนถึงเป็นเรื่องคอขาดบาดตายสำหรับคนจัดฟัน?

4 เหตุผลเน้นๆ: ทำไมคนจัดฟันต้องขูดหินปูนบ่อยกว่าคนทั่วไป?

1. เครื่องมือจัดฟัน = แหล่งซ่อนตัวของแบคทีเรีย

คนทั่วไปแปรงฟันเกลี้ยงได้ง่าย แต่คนจัดฟันมีซอกหลืบมหาศาล ทั้งรอบแบร็กเก็ต ใต้ลวด และซอกฟันที่ชิดกันมากขึ้น เศษอาหารที่ตกค้างจะกลายเป็น “คราบพลัค” (Plaque) และแข็งตัวเป็น “หินปูน” อย่างรวดเร็ว ซึ่งแปรงสีฟันธรรมดาเอาไม่ออก!

2. “เหงือกบวม” ทำให้ฟันเคลื่อนที่ช้าลง!

(ข้อนี้สำคัญมาก) หินปูนคือแหล่งสะสมเชื้อโรคที่ทำให้เกิด “โรคเหงือกอักเสบ” (Gingivitis) สังเกตได้ง่ายๆ คือเหงือกบวมแดง แปรงฟันแล้วเลือดออกง่าย

รู้หรือไม่? เมื่อเหงือกอักเสบ ระบบการละลายและสร้างกระดูก (ซึ่งจำเป็นต่อการเคลื่อนฟัน) จะทำงานผิดปกติ ทำให้ “ฟันเคลื่อนตัวช้าลง” หรือในบางเคส หมออาจต้อง “หยุดจัดฟันชั่วคราว” เพื่อรักษาเหงือกก่อน ทำให้เสียเวลาจัดฟันนานขึ้นไปอีก!

3. ยางดึงฟันเสื่อมสภาพเร็ว + กลิ่นปากรุนแรง

หินปูนมีความเป็นกรดและสะสมแบคทีเรีย ทำให้เกิดก๊าซที่มีกลิ่นเหม็น (ต้นเหตุของกลิ่นปาก) แถมความเป็นกรดยังทำให้ยางโอริง (O-ring) เสื่อมสภาพเร็ว เปื่อยยุ่ย และขาดง่ายกว่าปกติ

4. ระวัง! “รอยด่างขาว” (White Spot Lesions) ถาวร

ถ้าปล่อยให้คราบพลัคและหินปูนเกาะรอบๆ แบร็กเก็ตนานๆ ผิวฟันบริเวณนั้นจะถูกกัดกร่อนจนสูญเสียแร่ธาตุ เมื่อถึงวันที่ถอดเครื่องมือออก คุณอาจจะช็อกเพราะพบว่า “ฟันเป็นรอยด่างขาวๆ เป็นกรอบสี่เหลี่ยม” ตามรอยแบร็กเก็ต ซึ่งขัดไม่ออกและรักษาให้หายยากมาก!

คนจัดฟัน ควรขูดหินปูนบ่อยแค่ไหน?

สำหรับคนทั่วไป ทันตแพทย์แนะนำทุก 6 เดือน แต่สำหรับ “คนจัดฟัน” แนะนำให้ถี่ขึ้นเป็น ทุกๆ 3 – 4 เดือน ค่ะ

ทำไมต้องถี่ขนาดนั้น? เพราะความเสี่ยงในการเกิดโรคเหงือกของคนจัดฟันมีสูงกว่ามาก การมาขูดหินปูนบ่อยๆ จะช่วยให้:

หมอได้เช็คสภาพเหงือกและฟันผุในจุดที่มองไม่เห็น
เคลียร์ช่องปากให้สะอาด เตรียมพร้อมสำหรับการเคลื่อนฟันในเดือนถัดไป
ลดความเจ็บปวดขณะขูด (เพราะหินปูนยังไม่แข็งมาก)

คำถามยอดฮิต: ขูดหินปูนตอนจัดฟัน เจ็บไหม?

ขอตอบตามตรงว่า “อาจจะรู้สึกเสียว หรือเจ็บกว่าปกตินิดหน่อย” ในครั้งแรกๆ ค่ะ สาเหตุเพราะ:

เหงือกของคนจัดฟันมักจะมีความอักเสบ (บวม) อยู่บ้างแล้ว เมื่อเครื่องมือไปโดนจึงรู้สึกเจ็บ
ฟันกำลังเคลื่อนตัว ทำให้รากฟันมีความไวต่อความรู้สึก (Sensitive)

แต่! ถ้าคุณขูดสม่ำเสมอ เหงือกจะไม่อักเสบ ครั้งต่อๆ ไปก็จะ “ไม่เจ็บ” เลยค่ะ ยิ่งกลัวเจ็บแล้วยิ่งไม่มาขูด หินปูนยิ่งหนา เหงือกยิ่งบวม คราวนี้แหละค่ะ… เจ็บจริงของจริง!

สรุป: อยากถอดเหล็กไวๆ ต้องใส่ใจเรื่องหินปูน

การจัดฟันไม่ได้จบแค่การไปเปลี่ยนยางทุกเดือนนะคะ แต่หัวใจสำคัญคือ “วินัยในการดูแลความสะอาด” ถ้าไม่อยากให้ฟันเคลื่อนช้า (จัดเสร็จช้ากว่าเพื่อน) ปิดปากมาแล้วเพื่อนถอยหนี (เพราะกลิ่นปาก) ถอดเหล็กมาแล้วฟันด่าง ไม่สวยสมใจ อย่าลืมจองคิว “ขูดหินปูน” กับคุณหมออย่างสม่ำเสมอนะคะ!

สนใจปรึกษาเรื่องสุขภาพฟันของลูก สามารถติดต่อเราได้ที่: